Historia zespołu "Strefień"


 

  W roku 1983 z inicjatywy Barbary Wit-Kargul na bazie ZMW (Związek Młodzieży Wiejskiej), KGW (Koło Gospodyń Wiejskich) oraz OSP (Ochotnicza Straż Pożarna) ukształtował się zespół folklorystyczny „Strefień”. Powstał on przy wydatnej pomocy ówczesnego dyrektora Opatowskiego Ośrodka Kultury p. Lucjana Słapka. Pani Barbara „skrzyknęła” wówczas mieszkańców wsi, aby spróbować odtworzyć spektakl Stanisława Suchorowskiego pt. „Wesele Świętokrzyskie”. Licznie zebrane rodziny, podjęły (jak się później okazało – z ogromnym sukcesem) próbę organizacji tego ogromnego pięcioaktowego przedstawienia, którego fragmenty grane są do dziś. Członkowie zespołu od początku jego powstania wiedzieli, że chcąc robić coś dla siebie, własnej przyjemności tworzenia, czy odtwarzania folkloru, tradycji, kultury – może „zaszczepią” również historię swojego regionu.

Zespół od razu stawił czoło ogromnemu wyzwaniu. Członkowie grupy rzucili się od razu na głębokie wody. Ich podstawowy repertuar opiera się na kultywowaniu starych tradycji i obrzędach ludowych związanych z Górami Świętokrzyskimi i Ziemią Opatowską. W miarę wszechstronnego rozwoju i zapotrzebowania na aktualne trendy, zespół przejmuje również inne formy repertuarowe, takie jak: programy rozrywkowe, satyryczne i kabaretowe, jak również uświetnia swą obecnością liczne imprezy kulturalne zarówno regionalne jak i krajowe.

Nazwa „Strefień” pochodzi od świętokrzyskiego wianka panny młodej, czyli młoduchy. Zespół przyjął tę nazwę, by podkreślić swój związek z obrzędowością świętokrzyską. Ale nie jest to nudna „ludowość”, o nie! Ich spektakle są niesłychanie zabawne, rozśmieszają do łez. Co ważne, oni sami grając wyśmienicie się bawią.

„Strefień” to nie tylko zespół ludzi połączonych w celu wystawienia scenicznych widowisk folklorystycznych, ale również grupa koleżeńska, a nawet przyjacielska.

W lokalnym ujęciu powstania, jest to grupa, która od chwili powstania, aktywnie uczestniczy w życiu społeczno – kulturalnym. Odbywa się to na płaszczyznach ogólopaństwowych (tj. na uroczystościach narodowych i ogólnokrajowych), regionalnych, czy typowo lokalnych. Zespół zawsze bierze udział, (bądź jest zapraszany) w uroczystościach państwowych, kościelnych, związanych z Ochotniczą Strażą Pożarną, imprezach kulturalnych (m.in. organizowanych w Opatowskim Ośrodku Kultury – corocznych tzw. „Jarmarkach opatowskich”, „Godach Opatowskich”, czy festynach). Spektakle, czy specjalnie na niektóre okoliczności przygotowane inscenizacje – stanowią uświetnienie wielu regionalnych uroczystości, czy imprez. Na każdej z nich, uczestniczący członkowie zespołu zawsze „dają z siebie wszystko” – bez względu na „rangę” uroczystości, bo nie ważne jest, czy grają przed kilkuosobową publicznością, czy dla kilkuset osób w teatrze (np. spektakl w teatrze „Buffo” w Warszawie, czy występy w amfiteatrze w „Łazienkach” w Warszawie).
Wśród licznych form działalności zespołu, opartej zarówno na odtwarzaniu starych form scenicznych związanych z regionem, odtwarzania obrzędów i tradycji – tworzą również aktualne widowiska zawierające motywy z życia codziennego lub inscenizacje kabaretowe, słowno-muzyczne, śpiewacze czy teatralne. Nie brakuje także oprawy muzycznej i słownej do imprez kościelnych. Na uwagę zasługuje fakt, że członkowie zespołu, biorą czynny udział w życiu rodzinnym swoich współtowarzyszy – uczestnicząc w „zespołowych” weselach, ślubach, pogrzebach czy uroczystościach rodzinnych. Wszystkie wesela i śluby osób tworzących zespół – nie mogły się obejść bez uczestnictwa całej grupy, tworzącej oprawę muzyczną, inscenizację niektórych fragmentów przedstawień, czy też pomocą w przygotowaniach do uroczystości. Ponieważ członkowie zespołu tworzą jedną wielką rodzinę, to zawsze wiedzą, że mogą liczyć na wsparcie pozostałych członków – zarówno w chwilach radości jak i smutków codziennego życia. Nie jest ważne, czy jest to pomoc materialna czy fizyczna, ale najważniejszy jest fakt więzi emocjonalnej i duchowego wsparcia.

Z ich pracy i dużego zaangażowania powstały wspaniałe widowiska tj., „Wesele Świętokrzyskie”, „Sobótki”, „Okrężne – żniwa pańszczyźniane”, „Wieczór wigilijny”, „Jarmark opatowski”, „Z czartem sprawa” („Świętokrzyskie urzeki”, Noc na Łysej Górze”, Sabat czarownic”), „Kulturalna prywatyzacja” oraz „Sygnały zagrały”.

Pieśni „Strefienia” to m.in.: „Piosenka o Strefieniu”, „Czemu w Opatowie”, Przyśpiewki świętokrzyskie”, Przyśpiewki weselne”, Sygnały zagrały” itp. Teksty piosenek w większości układa jedna z członkiń zespołu - poetka ludowa – Pani Regina Kusal.

„Strefień” bierze również udział w uroczystościach religijnych i kościelnych zarówno parafialnych, jak i przez uczestnictwo w pielgrzymkach, czy też mszach prymicyjnych księży. Tradycją stało się na wsi śpiewanie „majówek” – przy wiejskich krzyżach i figurkach. Jest to już rzadko spotykane w regionie zjawisko.

Ponieważ członkami zespołu są również strażacy z OSP, jak też „Strefień” bierze udział w licznych ogólnopolskich i regionalnych imprezach strażackich, dlatego ten watek zainspirował jej członków do podjęcia tej problematyki w sposób satyryczno – rozrywkowy.

Zespół „Strefień” z Jurkowic prezentując widowiska systematycznie zdobywał najwyższe oceny jury na przeglądach środowiskowych, rejonowych oraz wojewódzkich. W dowód uznania prezentował swój dorobek w imprezach ogólnopolskich

Dokumentacja działalności kulturalno – obrzędowej zespołu „Strefień" jest zawarta w kronikach. Fragmenty spektakli przedstawiane były w Telewizji Polskiej oraz emitowane w Polskim Radio, natomiast artykuły dotyczące działalności ukazywały się w prasie regionalnej oraz ogólnopolskiej.

 

 

 Bibliografia
 

  • Jaz , Siedem tysięcy dni Strefienia, „

  • Wiadomości Świętokrzyskie”, 30 październik 2003.
    Kargulowie B. i A., „Strefień” od frontu i zza kulis, „Ziemia Opatowska”, maj 1991, nr 9, Wydawca: Urząd Miasta i Gminy Opatów, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Opatowskiej.

  • Kargulowie B. i A., Kargul B. i A., „Strefień” – ciąg dalszy, „Ziemia Opatowska”, lipiec 1992, nr 10, Wydawca: Urząd Miasta i Gminy Opatów, Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Opatowskiej.

  • Budzeń I., Ginąca kultura, „Ziemia Opatowska”, nr 19, Wydano w P.P.EVAN, Warszawa luty 2003, na zlecenie Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Opatowskiej.

  • Kukiełka A., Z nimi tradycja nie zginie, „Echo Powiśla”, 31 październik 2003.

  • Staszewski R., Strefień znaczy wianek, „Tygodnik Nadwiślański”, nr 7 (1135), Rok XXIII, 13 luty 2003.

  • Żak K., Strefień, czyli wianek panny młodej, „Gazeta Ostrowiecka”, 3 listopad 2003, nr 44 (2533).

  • Kroniki Zespołu „Strefień”.